aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Kurze Marine-Kanone 12 L/16 (Gamma-Gerät)
42-cm-Kurze Marine-Kanone 12 L/16 vor der Festung Osowiec
Allgemeine Angaben
Militärische Bezeichnung
42-cm-Gamma-Mörser
Entwickler/Hersteller
Krupp , Essen
Entwicklungsjahr
ab 1906
Produktionszeit
1912 bis 1918
Stückzahl
~ 10
Technische Daten
Rohrlänge
6,723 m
Kaliber
42 cm
Kaliberlänge
L/16
Kadenz
0,1 Schuss/min
Höhenrichtbereich
+43° bis +75 Winkelgrad
Seitenrichtbereich
46°
Die Kurze Marine-Kanone 12 L/16 (Gamma-Gerät ) war ein schwerer 42-cm-Mörser , der vom deutschen Heer im Ersten Weltkrieg sowie im Zweiten Weltkrieg von der Wehrmacht eingesetzt wurde. Dieser 42-cm-Mörser wurde ebenso wie die anderen 42-cm-Mörser des deutschen Heeres sowohl in Deutschland als auch bei den Alliierten Dicke Bertha genannt.
1912 wurden fünf Exemplare unter der Entwicklungsbezeichnung Kurze Marine-Kanone 12 L/16 in das deutsche Heer eingeführt. Ihre Aufgabe war die Zerstörung belgischer und französischer Forts mittels festungsbrechender Munition. Der Transport der 150 Tonnen schweren Geschütze zum Einsatzort erfolgte mit der Eisenbahn auf zehn Güterwaggons . Es war ein Betonfundament erforderlich, dessen Aushärtezeit eine Woche betrug, hinzu kamen mehrere Tage für die Montage bis zur Feuerbereitschaft des Mörsers.[ 1] Diese Mörser und fünf nachträglich gefertigte wurden während des Ersten Weltkrieges eingesetzt. Es standen 18 Ersatzrohre zur Verfügung.[ 2] Laut des Friedensvertrages von Versailles mussten die Geschütze nach dem Ende des Ersten Weltkriegs zerstört oder den Alliierten übergeben werden. Ein Geschütz wurde nachträglich aus Einzelteilen bei Krupp montiert.[ 3] Zunächst 1936/37 zu Schussversuchen verwendet, wurde es 1939 wieder in das Heer eingegliedert und im Zweiten Weltkrieg eingesetzt. Der erste Einsatz war am 7. Juni 1942 bei der Belagerung der Festung Sewastopol . Im September 1944 wurde das Geschütz bei der Niederschlagung des Warschauer Aufstandes eingesetzt. Während des Zweiten Weltkrieges wurden 1003 Kilogramm schwere Betongranaten verschossen. Die Lebensdauer eines Rohres betrug ungefähr 1000 Schuss.
Aufgrund der geringen Mobilität und der zeitaufwändigen Montage bestellte das preußische Kriegsministerium bei Krupp einen 42-cm-Mörser in Radlafette , die Kurze Marine-Kanone 14 („M-Gerät“) – bekannt geworden als Dicke Bertha .
Terry Gander , Peter Chamberlain: Enzyklopädie deutscher Waffen: 1939–1945 . Handwaffen, Artillerie, Beutewaffen, Sonderwaffen. Spezialausg. 2. Auflage. Motorbuchverlag, Stuttgart 2006, ISBN 3-613-02481-0 (Originaltitel: Small arms; artillery and special weapons of the Third Reich . 1978. Übersetzt von Herbert Jäger).
Ian Hogg : Deutsche Artilleriewaffen im Zweiten Weltkrieg . 1. Auflage. Motorbuchverlag, Stuttgart 1978, ISBN 3-87943-504-9 (englisch: German artillery of World War Two . 1975. Übersetzt von Hugo Friedrich).
Panzerabwehr
13-mm-MG 18 TuF •
2-cm-TAK Becker •
2-cm-TAK Ehr-Rh •
3,7-cm-TAK •
3,7-cm-TAK Fischer •
3,7-cm-TAK Rh •
5,7-cm-Pak Maxim-Nordenfelt
Flugabwehr
2-cm-Flak Becker •
3,7-cm-Flak Maxim M14 •
3,7-cm-S.-Flak L/14,5 (Kp) •
3,7-cm-Revolverkanone •
5-cm-Flak L/30 auf Kw. M. 1906 (Rh) •
5-cm-Flachbahnkanone L/40 •
6,5-cm-Flak L/35 (Kp) •
6,5-cm-Kw.-Flak L/35 (Rh) •
7,5-cm-Sperrfeuerflak L/30 •
7,62-cm-Flak L/30 •
7,62-cm-O.-Flak L/30 (Rh) •
7,62-cm-Wagenflak L/30 (Rh) •
7,62-cm-E-Flak L/30 (Rh) •
7,62-cm-Räderflak L/30 (Kp) •
7,62-cm-Sockelflak L/30 (Kp) •
7,62-cm-Kraftwagenflak L31,5 M. 1917 (Hs) •
7,62-cm-Kraftwagenflak L31,5 M. 1918 (Hs) •
7,7-cm-leichte Kraftwagenflak L/27 (Kp) •
7,7-cm-leichte Kraftwagenflak L/27 (Rh) •
7,7-cm-Flak L/35 (Kp) •
7,7-cm-Wagenflak L/35 (Rh) •
7,7-cm-S.-Flak L/35 •
7,7-cm-F. K. 96 n. A. in Koebe-Protze •
7,7-cm-F. K. 96 n. A. in Schnetzler-Sockel •
8-cm-Flak L/45 •
8,8-cm-SK L/45 (Kp) •
8,8-cm-Flak L/45 •
8,8-cm-K.-Zugflak L/45 (Kp) •
8,8-cm-K.-Zugflak L/45 (Rh) •
8,8-cm-Flak 16 •
9-cm-F.K. C/73 in System Metz •
9-cm-F.K. C/73 in System Plett •
9-cm-F.K. C/73 in System Schaafhausen •
9-cm-F.K. C/73 in System Schnetzler •
9-cm-F.K. C/73 in System Wohlgemuth •
10,5-cm-Flak L/35 (Rh) •
10,5-cm-K.Zugflak L/35 (Rh) •
10,5-cm-O.-Flak L/35 (Rh) •
10,5-cm-E.-Flak L/35 (Rh) •
10,5-cm-E.-Flak L/35 (Hs) •
10,5-cm-Flak L/45 (Kp) •
10,5-cm-K.-Zugflak L/45 (Kp) •
10,5-cm-O.-Flak L/45 (Kp)
Infanteriegeschütze
3,7-cm-Grabenkanone (Kp) •
3,7-cm-Sturmbegleitkanone (Kp) •
4-cm-I.G. Beardmore •
4,7-cm-I.G. Vickers-Armstrong •
5,7-cm-IG Maxim-Nordenfelt •
5,7-cm-I.H. M. 1920 •
7-cm-I.G. Schneider •
7,5-cm-IG Saint-Charmond M.23 •
7,62-cm-I.G. L/16,5 (Kp) •
7,7-cm-I.G. 18 •
7,7-cm-I.G. L/19,5 (Rh) •
7,7-cm-I.G. L/20 (Kp) •
7,7-cm-I.G. L/27 (Kp) •
7,7-cm-I.G. 18
Gebirgsgeschütze
3,7-cm-Geb.K. L/23 •
5-cm-K.G. L/30, 1903 •
5,7-cm-Geb.K. L/20, 1894 •
6,5-cm-Geb.K. L/18, 1894 •
7-cm-Geb.K. L/22, 1893 •
7-cm-Geb.K. L/14, 1898 •
7,5-cm-Geb.K. L/13 C/80 •
7,5-cm-Geb.K. L/13, 1885 •
7,5-cm-Geb.K. L/14 (Kp), 1902 •
7,5-cm-Geb.K. L/14 (Kp), 1905 •
7,5-cm-Geb.K. L/14 (Kp), 1907 •
7,5-cm-Geb.K. L/17, 1908 •
7,5-cm-Geb.K. L/14 (Kp), 1910 •
7,5-cm-Geb.K. L/17, 1910 •
7,5-cm-Geb.K. L/14 (Kp), 1912 •
7,5-cm-Geb.K. L/14 (Kp), 1913 •
7,5-cm-Geb.K. L/14 (Kp), 1914 •
7,5-cm-Geb.K. L/19, 1912 •
7,5-cm-Geb.K. 13 •
7,5-cm-Geb.K. L/16, 1914 •
7,7-cm-Geb.K. L/16 •
7,7-cm-Geb.K. L/18 •
7,7-cm-Geb.K. L/16,3 •
7,7-cm-Geb.K. L/17, 1917 •
8-cm-Geb.K. L/12, 1873/76 •
8-cm-Geb.K. L/12, 1880 •
8-cm-Geb.K. L/17, 1912 •
8-cm-Geb.K. L/17, 1914 •
8,7-cm-Geb.M. L/9, 1892 •
10,5-cm-Geb.H. L/12
Mörser und Minenwerfer
6-cm-Gr.W. 16 •
7,58-cm-l. M.W. •
9,15-cm-l. M.W. System Lanz •
17-cm-m. M.W. •
17-cm-m. M.W. 16 •
21-cm-M. 99 •
21-cm-M. 10 •
21-cm-M. 16 •
24-cm-s. Fl.M.W. 17 „Albrecht“ •
24-cm-s. Fl.M.W. •
24-cm-s. L.W. 15 „Ehrhardt“ •
25-cm-E.M. •
25-cm-s. M.W. •
25-cm-s. M.W. „Albrecht“
Kanonen und Feldkanonen
5-cm-Flachbahnkanone L/40 •
7,62-cm-F.K. M.02 •
7,7-cm-Versuchs-.F.K. L/35 M.I (Rh) •
7,7-cm-Versuchs-F.K. L/35 M. I (Kp) •
7,7-cm-F.K. 96 •
7,7-cm-F.K. 96 n. A. •
7,7-cm-F.K. 16 •
7,7-cm-K i. Hl. •
8-cm-K C/73 •
8,35-cm-F.K. L/29 M.16 (Sk) •
9-cm-K C/73 •
9-cm-FK C/73/91 •
9-cm-K C/79 •
9-cm-Versuchs-.F.K. L/30 (Rh) M.I •
9-cm-Versuchs-.F.K. L/30 (Rh) M.II •
10-cm-K 04 •
10-cm-K 14 •
10-cm-K 17 •
10,4-cm-Feldkanone M.15 •
12-cm-K C/80 •
13-cm-K 09 •
eiserne kurze 15-cm-Kanone mit Keilverschluss •
15-cm-RK C/72 •
15-cm-RK C/92 •
15-cm-RK L/30 •
15-cm-K L/40 i. R. •
15-cm-K 16
Haubitzen
10,5-cm-l. F. H. 98/09 •
10,5-cm-H. K. L/22 (Rh) •
10,5-cm-l. F. H. 16 •
10,5-cm-l. F. H. Kupp •
12-cm-H. 01 •
15-cm-s. V. H. L/13 „Erhardt“ •
15-cm-s. F. H. 93 •
15-cm-V. H. 99 •
15-cm-s. F. H. 02 •
15-cm-s. F. H. 13 •
15-cm-lange s. F. H. 13 •
15-cm-lange s. F. H. 13/02 •
15-cm-V. H. L/30 „Rheinmetall“ •
15-cm-s. P. H. 05 •
18,5-cm-V. H. L/22 „Krupp“ •
20-cm-H. M.77 •
21-cm-H. L/11,8 •
28-cm-H. L/12 •
28-cm-H. L/12 i. R. •
28-cm-H. L/14 i. R.
Belagerungsgeschütze und Küstenartillerie
10,7-cm-Belagerungsgeschütz 77 •
Lange 21-cm-Kanone in 38-cm-Schießgerüst „Paris-Geschütz“ •
30,5-cm-schwerer Küstenmörser •
38-cm-Schnelladekanone L/45 •
42-cm-kMK 12 L/16 (γ-Gerät) •
42-cm-kMK 14 L/12 (M-Gerät) „Dicke Bertha“
Schiffsartillerie
3,7-cm-K Hotchkiss •
5,0-cm-SK L/40 •
5,2-cm-SK L/55 •
6-cm-S-BtsK L/21 •
8,8-cm-SK L/30 •
8,8-cm-SK L/45 •
10,5-cm-SK L/40 •
10,5-cm-SK L/45 •
15-cm-SK L/35 •
15-cm-SK L/40 •
15-cm-SK L/45 •
17-cm-SK L/40 •
21-cm-SK L/40 •
21-cm-SK L/45 •
24-cm-K L/35 •
24-cm-SK L/40 •
24-cm-SK L/50 •
28-cm-MRK L/35 •
28-cm-MRK L/40 •
28-cm-SK L/40 •
28-cm-SK L/45 •
28-cm-SK L/50 •
30,5-cm-SK L/50 •
35-cm-SK L/45 •
38-cm-SK L/45 •
42-cm-SK L/45
Eisenbahngeschütze(internationale Liste )
15-cm-SK L/45 „Nathan“ •
17-cm-SK L/40 „Samuel“ •
21-cm-SK L/40 „Peter Adalbert“ •
21-cm-SK L/45 „Peter Adalbert“ •
24-cm-SK L/30 „Theodor Otto“ •
24-cm-SK L/40 „Theodor Karl“ •
28-cm-SK L/40 „Bruno“ •
28-cm-Kanone L/40 „Kurfürst“ •
38-cm-SK L/45 „Langer Max“
Flugabwehr
2-cm-Flak 28 • 2-cm-Flak 29 • 2-cm-Flak 30 • 2-cm-Flak 38 • 2-cm-Flak-Vierling 38 • 2-cm-Flak-Vierling 38/43 • 2-cm-Gebirgs-Flak 38 • 2-cm-Fla-Drillings-MG 151/20 • 3-cm-Flak 103/38 • 3-cm-Flakzwilling 303 • 3,7-cm-SK C/30 in Einh.-Laf. C/34 • 3,7-cm-Flak 18 • 3,7-cm-Flak 36 • 3,7-cm-Flak 37 • 3,7-cm-Flak M42 • 3,7-cm-Flak 43 • 3,7-cm-Flak-Zwilling 43 • 4-cm-Flak 28 • 5-cm-Flak 41 • 8,8-cm-Flak 18 • 8,8-cm-Flak 36/37 • 8,8-cm-Flak 41 • 10,5-cm-Flak 38 • 10,5-cm-Flak 39 • 12,8-cm-Flak 40 • 12,8-cm-Flak-Zwilling 40
Kampfwagenkanonen
2-cm-KwK 30 • 3,7-cm-KwK 36 • 3,7-cm-KwK 38 (t) • 5-cm-KwK 38 • 5-cm-KwK 39 • 7,5-cm-KwK 37 • 7,5-cm-KwK 40 • 7,5-cm-KwK 42 • 8,8-cm-KwK 36 • 8,8-cm-KwK 43 • 12,8-cm-KwK 44
Panzerabwehr
2,8-cm-schwere Panzerbüchse 41 • 3,7-cm-Pak • 4,2-cm-leichte Pak 41 • 4,7-cm-Pak 36 (t) • 4,7-cm-Festungs-Pak (t) • 5-cm-Pak 38 • 5-cm-KwK in Sockellafette I • 7,5-cm-Pak 97/38 • 7,5-cm-Pak 39 • 7,5-cm-Pak 40 • 7,5-cm-Pak 41 • 7,5-cm-Pak 50 • 7,62-cm-Pak 36 • 8-cm-Panzerabwehrwerfer 600 • 8,8-cm-Pak 43 • 12,8-cm-Pak 44
Infanterie- und Gebirgsgeschütze
7,5-cm-leichtes Infanteriegeschütz 18 • 7,5-cm-Gebirgsgeschütz 18 • 7,5-cm-Infanteriegeschütz 37 • 7,5-cm-Infanteriegeschütz 42 • 7,5-cm-Gebirgsgeschütz 34 • 7,5-cm-Gebirgsgeschütz 36 • 10,5-cm-Gebirgshaubitze 40 • 15-cm-schweres Infanteriegeschütz 33
Rückstoßfreie Geschütze
7,5-cm-Leichtgeschütz 40 • 10,5-cm-Leichtgeschütz 40 • 10,5-cm-Leichtgeschütz 42
Granatwerfer
5-cm-Granatwerfer 36 • 5-cm-Maschinengranatwerfer M19 • 8-cm-Granatwerfer 34 • Kurzer 8-cm-Granatwerfer 42
Schwere Granatwerfer
10-cm-Nebelwerfer 35 • 10-cm-Nebelwerfer 40 • 12-cm-Granatwerfer 42 • 220-cm-leichter-Ladungswerfer • 21-cm-Wurfmörser 69 • 20-cm-Ladungswerfer • 38-cm-Ladungswerfer
Raketenartillerie
Henschel Hs 297 • 7,3-cm-Propagandawerfer 41 • 8-cm-Raketen-Vielfachwerfer • 8,8-cm-Raketenwerfer 43 • 15-cm-Do-Gerät • 15-cm-Nebelwerfer 41 • 21-cm-Nebelwerfer 42 • 28/32-cm-Nebelwerfer 41 • 30-cm-Nebelwerfer 42 • 30-cm-Raketen-Werfer 56 • Wurfrahmen 40
Feld-, mittlere und schwere Geschütze
7,5-cm-Feldkanone 16nA • 7,5-cm-Feldkanone 18 • 7,5-cm-Feldkanone 38 • 7,5-cm-Feldkanone 7M85 • 7,5-cm-Feldkanone 7M59 • 10-cm-Kanone 17 • Schwere 10-cm-Kanone 18 • Schwere 10-cm-Kanone 42 • 10,5-cm-leichte Feldhaubitze 16 • 10,5-cm-leichte Feldhaubitze 18 • 10,5-cm-leichte Feldhaubitze 18M • 10,5-cm-leichte Feldhaubitze 18/39 • 10,5-cm-leichte Feldhaubitze 18/40 • 12,8-cm-Kanone 81/1 • 12,8-cm-Kanone 81/2 • 15-cm-lange schwere Feldhaubitze 13 • 15-cm-schwere Feldhaubitze 18 • 15-cm-schwere Feldhaubitze 36 • 15-cm-schwere Feldhaubitze 42 • 15-cm-Schnelladekanone C/25 • 15-cm-Hochdruckpumpe „Tausendfüßler“ • 15-cm-Kanone 16 • 15-cm-Kanone 18 • 15-cm-Kanone 39 • 15-cm-Schnelladekanone C/28 • 15-cm-Schnelladekanone C/28 in Mörserlafette • 17-cm-Schnelladekanone L/40 • 17-cm-Kanone 18
Eisenbahngeschütze(internationale Liste )
15-cm-Kanone (E) • 17-cm-Kanone (E) • 20,3-cm-Kanone (E) • 21-cm-Kanone 12 (E) • 24-cm-Kanone Theodor (E) • 24-cm-Kanone Theodor-Bruno (E) • 28-cm-Kanone Bruno (E) • 28-cm-Kanone 5 (E) • 38-cm-Kanone Siegfried (E) • 80-cm-Kanone (E)
Küstenartillerie und Belagerungsgeschütze(internationale Liste )
8,8-cm-Schnelladekanone C/30 • 8,8-cm-Schnelladekanone C/31 • 10,5-cm-Schnelladekanone C/32 • 12,7-cm-Schnelladekanone C/34 • 15-cm-Torpedobootskanone C/36 • 20,3-cm-Schnelladekanone C/34 • 21-cm-Mörser 16 • 21-cm-Mörser 18 • 21-cm-Kanone 38 • 21-cm-Kanone 39 • 24-cm-Haubitze 39 • 24-cm-Haubitze 39/40 • 24-cm-Kanone L/46 • 24-cm-Kanone 3 • 24-cm-Kanone L/35 • 24-cm-Schnelladekanone L/40 • 24-cm-Schnelladekanone L/50 • 28-cm-Haubitze L/12 • 28-cm-Küstenhaubitze • 28-cm-Schnelladekanone L/40 • 28-cm-Schnelladekanone L/45 • 28-cm-Schnelladekanone L/50 • 28-cm-Schnelladekanone C/28 • 28-cm-Schnelladekanone C/34 • 30,5-cm-M.11-Mörser • 30,5-cm-Schnelladekanone L/50 • 35,5-cm-Haubitze M1 • 38-cm-Schnelladekanone C/34 • 40,6-cm-Schnelladekanone C/34 • 42-cm-Gamma Mörser • 60-cm/54-cm-Mörser „Karl“