Zum Inhalt springen

Sørlandsbanen

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Oslo–Stavanger
Züge im Bahnhof Nelaug
Züge im Bahnhof Nelaug
Streckennummer:L12 (Kongsberg–Eidsvoll)
Streckenlänge:528 km
Spurweite:1067 mm / 1435 mm
Stromsystem:15 kV, 16,7 Hz ~
Maximale Neigung: 25 
Strecke
von Oslo S (1981, von 1854 bis 1981 Oslo Ø)
Bahnhof
70,22 Hokksund (1866) 8 moh.
Abzweig geradeaus und nach rechts
Randsfjordbanen
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
71,70 Frydenlund (6. Juli 1931–1. Mai 1944)
72,14 E 134 (90 m, ab Okt. 1992)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
72,93 Semsportene (6. Juli 1931–29. Mai 1944)
Bahnhof
75,79 Vestfossen (1871) 23 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
78,00 Flesaker (1903–1910, 1935–29. Mai 1983)
Bahnhof
81,61 Darbu (1871) 60 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
84,40 Rustand (6. Juli 1931–1. Juli 1945)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
85,76 Krekling (1874, früher Pers.-Halt) 124 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
88,70 Teigen (6. Juli 1931–29. Mai 1944)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
90,20 Grosvold (6. Juli 1931–29. Mai 1988)
ehemaliger Bahnhof
92,59 Skollenborg (1871–2012)[1] 163 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
96,10 Gomsrud (6. Juli 1931–31. Mai 1970)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
98,00 Kapermoen (6. Juli 1931–29. Mai 1994)
Abzweig geradeaus und ehemals nach linksStrecke von rechts (außer Betrieb)
StreckeKopfbahnhof Streckenende (Strecke außer Betrieb)
98,39 Kongsberg gamle (10. Nov. 1871–17. Sept. 1917)
99,14 E 134 (30 m)
Bahnhof
99,37 Kongsberg (1917) 161,9 moh.
Abzweig geradeaus und ehemals nach rechts
Numedalsbanen
Brücke über Wasserlauf
100.19 Numedalslågen (100 m)
Abzweig geradeaus und ehemals nach links
Kongsberg Teknologiepark
Tunnel
100,40 Krutthusmoen (70 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
101,63 Sandsværmoen (11. Febr. 1920–22. Mai 1990) 175 moh.
Tunnel
103,86 Svartås tunnel (45 m)
Tunnel
104,77 Trollerud tunnel (502 m)
Tunnel
105,43 Tandbergås tunnel (94 m)
Tunnel
105,73 Reichentrost tunnel (304 m)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
106,67 Saggrenda (11. Febr. 1920, früher Pers.-Halt) 251 moh.
Tunnel
108,46 Kirkebergåsen tunnel (819 m)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
113,22 Meheia (11. Febr. 1920, früher Pers.-Halt) 330 moh.
Brücke über Wasserlauf
114,88 Hengselva (66 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
118,50 Hjerpetjem (Saisonhalt für Skiläuferzug von Oslo)
Tunnel
119,10 Jerpetjern tunnel (1762 m)
Kulminations-/Scheitelpunkt
119,40 Höchster Punkt der Strecke: 414 moh.
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
125,01 Øysteinstul (1920) 330 moh.
Tunnel
129,07 Nybu tunnel (56 m)
Brücke über Wasserlauf
129,40 Nybuelva (104 m)
Tunnel
129,47 Kolset tunnel (899 m)
Brücke über Wasserlauf
130.49 Kolsetelva (66 m)
Tunnel
130,84 Lille Kolset tunnel (19 m)
Tunnel
133,23 Askemyra I tunnel (41 m)
Tunnel
133,28 Askemyra II tunnel (69 m)
Tunnel
134,69 Hjukse tunnel (407 m)
Abzweig geradeaus und von rechts
Bratsbergbanen von Notodden
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
136,24 Hjuksebø (13. Dez. 1917, früher Pers.-Halt) 157 moh.
Tunnel
138,13 Hagen tunnel (235 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
139,00 Kleivrud (6. Jun 1939–1940)
ehemaliger Bahnhof
140,85 Holtsås (13. Dez. 1917–2004) 126 moh.
Tunnel
141,90 Plassedal tunnel (78 m)
Tunnel
143,27 Sundsval tunnel (175 m)
Abzweig geradeaus und ehemals von links
144,82 Sunde grustak
Bahnhof
149,95 Nordagutu (4. Dez. 1916–) 112 moh.
Abzweig geradeaus und nach links
Bratsbergbanen nach Skien
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
148,30 Moen (20. Mai 1931–27. Mai 1990)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
148,95 Hvåla (20. Mai 1931–1. Mai 1944)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
150,30 Holta (20. Mai 1931–1. Mai 1944)
Brücke über Wasserlauf
151,39 Sauerelva (160 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
152,02 Akkerhaugen (18. Dez. 1922-27. Mai 1990) 38 moh.
Tunnel
152,41 Jonsås tunnel (549 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
153,40 Prestholt (20. Mai 1931–27. Mai 1990)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
154,17 Stavdal (1. Aug. 1931–31. Mai 1970)
Tunnel
154,34 Bergan tunnel (285 m)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
156,49 Gvarv (18. Dez. 1922, früher Pers.-Halt) 26 moh.
Brücke über Wasserlauf
157,01 Bøelva (113 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
158,02 Håtveit (20. Mai 1931–27. Mai 1990)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
159,72 Skogen (26. Okt. 1940–31. Mai 1970)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
161,00 Skogen (20. Mai 1931–11. Nov. 1939)
Bahnhof
163,44 (1. Dez. 1924) 69,6 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
165,00 Staurheim (20. Mai 1931–28. Mai 1989)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
167,55 Tjønnås (12. Dez. 1925–10. Jan 1999) 61 moh.
Brücke über Wasserlauf
168,41 Eikjaelva (26 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
170,00 Kleppe (20. Mai 1931–10. Jan. 1999)
Tunnel
170,39 Vetle Tjønnås tunnel (29 m)
Brücke über Wasserlauf
170,68 Norheimtjern (46 m)
Brücke über Wasserlauf
172,75 Østeråa (20 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
173,00 Svenseid (15. Dez. 1925–10. Jan. 1999) 84 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
174,20 Kåsa (20. Mai 1931–1. Mai 1944)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
175,46 Enggrav (1. Juni 1931–1. Mai 1944)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
176,00 Lia (20. Mai 1931–1. Juni 1931)
Brücke über Wasserlauf
176,47 Østeråa (178 m)
Brücke über Wasserlauf
177.06 Bandak-Norsjø-Kanal (195 m, Telemarkkanal)
Bahnhof
177,48 Lunde (1925) 77,1 moh.
Tunnel
179,02 Svenskerud tunnel (53 m)
Tunnel
179,88 Brudelien tunnel (61 m)
Brücke über Wasserlauf
180,79 Skoeelva (49 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
181,26 Tyri (1927) 105 moh.
Tunnel
182,53 Tyri tunnel (40 m)
Tunnel
183,13 Røssfjell tunnel (161 m)
Tunnel
183,46 Bukkefjell tunnel (600 m)
Tunnel
184.44 Heimdal tunnel (82 m)
Tunnel
184,66 Smørbru tunnel (122 m)
Tunnel
184,95 Kallbekk tunnel (286 m)
Tunnel
185,96 Skargrinn tunnel (761 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
187,73 Vomstul sidespor (1930, Hp 1950–31. Mai 1970)[2]
Abzweig geradeaus und ehemals nach rechts
59,26508° N, 9,12742° O
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
189,35 Kabbestul (1953–31. Mai 1970)[2]
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
191,10 Høymyr pukkverk sidespor (1948–31. Mai 1970)[2]
ehemaliger Bahnhof
193,08 Nakksjø (2. Dez. 1927) 122 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
194,76 Rittmester Juels sidespor (1951–26. Mai 1968)[2]
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
195,70 Pollen (1954–31. Mai 1970)[2]
Tunnel
196,83 Grubbetjern I tunnel (94 m)
Tunnel
185,96 Grubbetjern II tunnel (12 m)
Brücke über Wasserlauf
197,24 Nakksjøelva (22 m)
Brücke über Wasserlauf
199,34 Sagelva (25 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
199,60 Kjosen (2. Dez. 1927–24. Juni 2000) 92 moh.
Tunnel
201,62 Halfaredal tunnel (164 m)
Brücke über Wasserlauf
201,96 Vierbekk (22 m)
Brücke über Wasserlauf
202,35 Solbergelva (32 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
202,77 Hansbuflaten (1. Okt. 1948–10. Jan. 1999)
Tunnel
203,47 Kjeåsen tunnel (732 m)
Brücke über Wasserlauf
204,27 Kjeosen (73 m)
Tunnel
204,58 Skolehus tunnel (44 m)
Bahnhof
204,96 Prestestranda (Drangedal) (1927) 75,7 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
206,70 Revsdal (15. Juni 1952–27. Mai 1990)
Tunnel
207,70 Lillestranna tunnel (37 m)
Tunnel
208,07 Vierdal tunnel (50 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
208,45 Nordgarden (21. Feb. 1957–10. Jan. 1999)
Brücke über Wasserlauf
208,73 Urvasselva (22 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
209,11 Eggevåg (2. Dez. 1927–24. Juni 2000) 79 moh.
Tunnel
210,46 Sønderå I tunnel (24 m)
Tunnel
210,51 Sønderå II tunnel (34 m)
Brücke über Wasserlauf
210,71 Sønderåa (54 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
211,30 Sønderå (1948–10. Jan. 1999)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
214,80 Måbekk * (15. Juni 1928–31. Mai 1970)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
216,00 Øvre Langlem * (1954–2. Juni 1991)
Tunnel
219,00 Rauålsvann tunnel (136 m)
Bahnhof
220,76 Neslandsvatn (1927) 72,6 moh.
Abzweig geradeaus und ehemals nach links
Kragerøbanen
Tunnel
221,36 Heldalsberget tunnel(80 m)
Brücke über Wasserlauf
222,14 Fikjevatn (23 m)
Tunnel
223,11 Torvmyrasen tunnel (68 m)
ehemaliger Bahnhof
224,57 Brøsjø (10. Nov. 1935–1. Jan. 1989) 92 moh.
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
228,50 Lyser
Tunnel
229,10 Lyser tunnel (45 m)
Tunnel
231,77 Sigder tunnel (294 m)
Brücke über Wasserlauf
232,90 Trollelva (192 m)
Tunnel
233,15 Tjennebakken tunnel (375 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
233,81 Aplandsjordet (1. Okt. 1948–1. Jan. 1989)
Brücke über Wasserlauf
234,65 Gjerstadelva (200 m)
Tunnel
234,85 Kråkefjell tunnel (130 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
234,65 Kveimsvegen (15. Juni 1952–1. Jan. 1989)
Tunnel
235,84 Solbakken tunnel (129 m)
Tunnel
236,69 Ufsa tunnel (143 m)
Bahnhof
237,05 Gjerstad (10. Nov. 1935) 36,6 moh.
Tunnel
237,42 Tollneset tunnel (202 m)
Tunnel
239,68 Sagkleiva tunnel (39 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
241,00 Fone (1. Dez. 1951– 1. Jan. 1989)
ehemaliger Bahnhof
243,30 Grytinggrend (10. Nov. 1935– 1. Jan. 1989, ab 1949 Hp) 121 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
248,10 Skorstøl (Hp: 1. April 1937–2. Jan. 1986)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
248,90 Skorstøl (10. Nov. 1935–2. Jan. 1986) 149 moh.
Tunnel
249,43 Brenteberget tunnel (222 m)
Tunnel
251,94 Glipen tunnel (70 m)
Tunnel
252,21 Bjønnåsen tunnel (51 m)
Tunnel
252,47 Ravneknatten tunnel (102 m)
Tunnel
254,24 Sundåsen tunnel (82 m)
ehemaliger Bahnhof
255,05 Bjorvatn (10. Nov. 1935–2. Jan. 1986; ab 1952 Hp) 175 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
258,63 Haukdal (27. Mai 1957–27. Mai 1979)
Tunnel
259,42 Dalane tunnel (102 m)
Abzweig geradeaus und ehemals von rechts
260,34
0,58
vom Hafen Høl (zur Holzverladung 1935–1968)
Bahnhof
261,51
0,00
Vegårshei (10. Nov. 1935) 183 moh.
Tunnel
265,67 Etterstøl tunnel (92 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
266,10 Dalshov (1949–2. Jan. 1986)
ehemaliger Bahnhof
268,52 Espelandsmyr (10. Nov. 1935–1. Jan. 1989; ab 1958 Hp) 210 moh.
Tunnel
269,22 Kjolstjern tunnel (103 m)
ehemaliger Bahnhof
272,63 Selåsvatn (10. Nov. 1935–) 217 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
274,35 Grimeland (3. Juni 1957–1. Jan. 1989)
Tunnel
277,95 Trytåsen tunnel (78 m)
Tunnel
278,41 Vimme I (143 m)
Tunnel
278,70 Vimme II (56 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
279,04 Vimme (1949–2. Jan. 1986)
Tunnel
279,29 Engfjell tunnel (103 m)
Tunnel
279,60 Vimmekil tunnel (83 m)
Abzweig geradeaus und von links
Arendalsbanen
Bahnhof
281,41 Nelaug (10. Nov. 1935) 141,1 moh.
Abzweig geradeaus und ehemals nach rechts
Treungenbanen
Brücke über Wasserlauf
281,85 Nidelva (Agder) (66 m)
Brücke über Wasserlauf
281,97 Nidelva (Agder) (60 m)
Tunnel
284,35 Rustedal tunnel (170 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
284,74 Moripen (22. Juni 1938–2. Jan. 1986)
Brücke über Wasserlauf
285,00 Moripen viadukt (128 m)
Tunnel
285,21 Moripen tunnel (76 m)
Tunnel
285,94 Grytefjell tunnel (111 m)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
289,25 Helldalsmo (Pers.-Verkehr: 22. Juni 1938–31. Mai 1970, ab 1961 Hp)
Tunnel
292,67 Grashei tunnel (69 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
292,97 Grashei (1939–2. Jan. 1986)
Tunnel
294,44 Fivedal tunnel (373 m)
Tunnel
295,26 Orremyr tunnel (86 m)
Tunnel
295,73 Hoggfjell tunnel (63 m)
Tunnel
296,05 Hynnekleiv tunnel (115 m)
Brücke über Wasserlauf
297,38 Skjærsjøelva (32 m)
ehemaliger Bahnhof
297,82 Hynnekleiv (22. Juni 1938–1. Juli 2003, ab 1970 Hp) 164 moh.
Tunnel
294,44 Botnefoss tunnel (35 m)
Tunnel
295,26 Storfoss tunnel (268 m)
ehemaliger Bahnhof
301,89 Gauslå (22. Juni 1938–28. Mai 1989, ab 1947 Hp) 108 moh.
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
306,03 Herefoss (Pers.-Halt 1938–23. Sept. 1970) 106 moh.
Brücke über Wasserlauf
306,21 Lakselv (20 m)
Brücke über Wasserlauf
306,70 Tovdalselv (32 m)
Tunnel
306,82 Herefoss tunnel (91 m)
Tunnel
307,09 Kolåsen I (100 m)
Tunnel
307,23 Kolåsen II (102 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
307,35 Hanefossen (26. Febr. 1962–2. Jan. 1986)
Brücke über Wasserlauf
307,45 Uldalselv (Hanefossen bru, 92 m)
Tunnel
308,45 Alekjær tunnel (129 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
310,61 Uldal (22. Juni 1938–2. Jan. 1986) 162 moh.
Brücke über Wasserlauf
313,13 Retelv (28 m)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
313,69 Fidjetun (Pers.-Halt 22. Juni 1938–1989, ab 1970 Hp) 172 moh.
Brücke über Wasserlauf
315,17 Brufossen/Rettelv (68 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
317,30 Retterholt (1947–2. Jan. 1986)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
318,80 Vestøl (8. Okt. 1945–28. Mai 1989)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
323,10 Sundstøl (1946–2. Jan. 1986)
Brücke über Wasserlauf
324,32 Nessundet (66 m)
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
325,54 Oggevatn (Pers.-Halt 22. Juni 1938–28. Mai 1989) 203 moh.
Brücke über Wasserlauf
Bjørndalsbekk
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
327,20 Bjelkekilen (1946–28. Mai 1989)
Brücke über Wasserlauf
328,82 Buksund (25 m)
ehemaliger Bahnhof
329,71 Vatnestrøm (22. Juni 1938–28. Mai 1989, 197 moh.
Strecke
ab 1958 Hp), bis 1985 Vatnestraum
Abzweig geradeaus und von rechts
329,85 Anschluss Voss Water (15. Juni 2017)[3][4][5]
Brücke über Wasserlauf
Vatnestrømkil
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
331,12 Gjegninga (1939–2. Jan. 1986)
Brücke über Wasserlauf
Ogge
Tunnel
331,91 Landekil tunnel (29 m)
ehemaliger Bahnhof
335,87 Kvarehei (1. Juni 1942–1. Jan. 1984, ab 1962 Hp) 188 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
336,16 Dale (22. Juni 1938–1949)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
337,20 Solheim (1955–28. Mai 1989)
Tunnel
338,33 Kvarhei tunnel (85 m)
Brücke über Wasserlauf
342,42 Rogelv (Rogåna viadukt, 159 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
342,72 Samkom (1946–28. Mai 1989)
Tunnel
343,73 Hagen tunnel (104 m)
Brücke über Wasserlauf
343,94 Rogelv (71 m)
Brücke über Wasserlauf
Rogelv
Abzweig geradeaus und von rechts
Setesdalsbanen
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
345,25
0,00
Grovane (1895), früher Pers.-Halt 43 moh.
Strecke von links (außer Betrieb)Abzweig geradeaus und ehemals nach rechts
Blockstelle (Strecke außer Betrieb)Strecke
Grovane sagbruk (ab 1932)
Betriebsstelle Streckenende (Strecke außer Betrieb)Strecke
0,51 Venneslafjord (1936–1938)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
346,26 Veråsveien (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
346,85 Ludefladen (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
347,54 Vennesla Skole (1938–15. Aug. 1995) 61 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
348,64 Graslia (hp pr.* 1938–15. Aug. 1995)
Strecke von links (außer Betrieb)Abzweig geradeaus und ehemals nach rechts
Tunnel (Strecke außer Betrieb)Strecke
Hunsfos I (bis 27. Juli 1935)
Strecke (außer Betrieb)Tunnel
348,90 Tvangsdalen tunnel (158 m, ab 27. Juli 1935)
Tunnel (Strecke außer Betrieb)Strecke
Hunsfos II (bis 27. Juli 1935)
Strecke nach links (außer Betrieb)Abzweig geradeaus und ehemals von rechts
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
349,17 Hunsfoss (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
349,47 Tjovemoen (hp pr.*² 1938–2. Juni 1957)
Betriebsstelle Streckenanfang (Strecke außer Betrieb)Strecke
1,6 Papierfabrik Hunsfos (elektrifiziert 14. Juli 1949–Sept. 1980)
Brücke über Wasserlauf (Strecke außer Betrieb)Strecke
Otra
Strecke nach links (außer Betrieb)Abzweig geradeaus und ehemals von rechts
Abzweig geradeaus und ehemals nach rechts
Vigelands brug
Bahnhof
0,0
350,16
Vennesla (1938 Vikeland, ab 22. Mai 1966 Venessla) 43 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
350,88 Lunden (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967)
Strecke von links (außer Betrieb)Abzweig geradeaus und ehemals nach rechts
Tunnel (Strecke außer Betrieb)Strecke
Ås tunnel
Tunnel (Strecke außer Betrieb)Strecke
Nederste Åbel tunnel
Strecke (außer Betrieb)Tunnel
351,47 Åbel tunnel (164 m, ab 6. Aug. 1934)
Strecke nach links (außer Betrieb)Abzweig geradeaus und ehemals von rechts
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
351,84 Liane (1938–28. Mai 1967)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
352,43 Kvarstein (hp pr.*² 1938–15. Aug. 1995)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
352,98 Ravnåsveien (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967)
Abzweig geradeaus und ehemals nach linksStrecke von rechts (außer Betrieb)
StreckeTunnel (Strecke außer Betrieb)
Kvarstein tunnel (bis 2. Juni 1936)
Abzweig geradeaus und ehemals von linksStrecke nach rechts (außer Betrieb)
Brücke über Wasserlauf
353,74 Otra (Kvarstein bru, 192 m, ab 2. Juni 1936 154 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
354,51 Øvre Mosby (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967)
Brücke über Wasserlauf
Høiebekk
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
355,52 Mosby (1938–15. Aug. 1995) 7 moh.
Abzweig geradeaus und ehemals nach linksStrecke von rechts (außer Betrieb)
TunnelStrecke (außer Betrieb)
355,81 Mosby tunnel (467 m, ab 14. Sept. 1935)
Brücke über WasserlaufBrücke über Wasserlauf (Strecke außer Betrieb)
Sagbekk
ehemaliger Haltepunkt / HaltestelleHaltepunkt / Haltestelle (Strecke außer Betrieb)
356,41 Augland (1938–15. Aug. 1995) 11 moh.
TunnelStrecke (außer Betrieb)
356,53 Aukland tunnel (264 m, ab 14. Sept. 1935)
Abzweig geradeaus und ehemals von linksStrecke nach rechts (außer Betrieb)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
357,67 Strai (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967) 22 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
358,95 Strai (1938–28. Mai 1967 – Ytre Strai; 19. Aug. 1991–15. Aug. 1995)
Abzweig ehemals geradeaus und nach linksStrecke von rechts
Strecke (außer Betrieb)Tunnel
359,16 Gangdalen tunnel (410 m, ab 18. Mai 1989)
Strecke (außer Betrieb)Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
359,96 Langemyr (Godsterminal, 8. Juni 1989)
Haltepunkt / Haltestelle (Strecke außer Betrieb)Strecke
360,20 Langemyr (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967) 30 moh.
Abzweig ehemals geradeaus und von linksStrecke nach rechts
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
361,27 Glitre (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967) 26 moh.
Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
362,10 Dalane (1939, früher Pers.-Halt, 1939–1949: Krossen)
Abzweig geradeaus und nach rechts
Bahnstrecke Dalane–Suldal (Umgehungsbahn)
Strecke mit Straßenbrücke
Rv 9/Setesdalsveien
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
364,22 Grimsbroa (hp pr.*² 1938–28. Mai 1967 / 24. Febr. 1992–15. Aug. 1995)
Strecke nach linksStrecke von rechts
Strecke mit Straßenbrücke
E39
Spitzkehrbahnhof links
365,29 Kristiansand (1895) 5,5 moh.
Strecke mit Straßenbrücke
E39
Strecke von linksAbzweig geradeaus und nach rechts
StreckeAbzweig geradeaus und von links
vom Hafen und Odderøya
StreckeAbzweig geradeaus und von links
vom Glencore Nikkelverk A/S
Strecke
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
367,31 Krossen (1943)
Abzweig geradeaus und von rechts
Bahnstrecke Dalane–Suldal (Umgehungsbahn)
ehemaliger Dienststation / Betriebs- oder Güterbahnhof
367,98 Suldal (1958)
Tunnel
Bjorkjerråsen (ca. 1900 m)
Tunnel
Nodekleiva (ca. 500 m)
Bahnhof
375,29 Nodeland (1943) 25 moh.
Tunnel
Gjervoldstadheia (ca. 350 m)
Tunnel
Pinneskottunnelen (ca. 300 m)
Tunnel
Ørkneheitunnelen (ca. 300 m)
Bahnhof
385,06 Breland (1943) 176,9 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
387,90 Sjåvatn (1946)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
390,10 Fossestøl (1944)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
391,84 Skogtun (1952)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
393,35 Høye (1943)
Tunnel
Surtefjellan (ca. 300 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
396,47 Øyslebø (1944)
Tunnel
Skavlåsen (ca. 300 m)
Tunnel
Hildehei (ca. 350 m)
Tunnel
Tjomåsen (ca. 350 m)
Tunnel
Borgåsen (ca. 600 m)
Brücke über Wasserlauf
Mandalselva
Abzweig geradeaus und ehemals von links
Nebengleis
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
400,38 Heddeland (1946)
Bahnhof
402,02 Marnardal (1943) 38,3 moh.
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
405,62 Laudal (1946)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
409,44 Leivoll (1943)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
Fidjeliane
Tunnel
(ca. 450 m)
Tunnel
(ca. 300 m)
Abzweig geradeaus und ehemals von links
Nebengleis
Bahnhof
419,34 Audnedal (1943) 106,6 moh.
Tunnel
Hægebostadtunnel (8500 m)
Bahnhof
428,85 Snartemo (1943) 151,6 moh.
Tunnel
Kvinesheitunnel (9065 m)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
438,51 Kvineshei (1946)
ehemaliger Haltepunkt / Haltestelle
440,60 Frivoll (1946)
ehemaliger Bahnhof
442,19 Sandvatn (1943)
Tunnel
Åmlandsheia (ca. 1600 m)
Haltepunkt / Haltestelle
446,36 Storekvina (1943) 135,9 moh.
Brücke über Wasserlauf
Kvina
Tunnel
Gylandstunnel (ca. 5800 m)
Bahnhof
453,53 Gyland (1943) 123,1 moh.
Tunnel
Heia (ca. 900 m)
Tunnel
Bjørgeknuten (ca. 1 500 m)
ehemaliger Bahnhof
461,48 Bjørkevoll (1943)
Tunnel
Gråhei (ca. 3 200 m)
Tunnel
Rauneknuten (ca. 300 m)
Tunnel
Landroknuten (ca. 850 m)
Abzweig geradeaus und ehemals von links
Flekkefjordbanen
Bahnhof
468,63 Sira (1943) 72,7 moh.
siehe Flekkefjordbanen
Bahnhof
525,56 Egersund (1944) 11,1 moh.
siehe Jærbanen
Kopfbahnhof Streckenende
598,70 Stavanger (1878) 5,3 moh.

Quellen: [6]
* Halt auf bestimmte Anordnung (Erholungsheim der Eisenbahner in Måbekk)
* Erklärung: hp pr.*² = Haltestelle für Schienenbusse

Die Sørlandsbane ist eine Eisenbahnstrecke im südlichen Norwegen (Sørlandet), die von Oslo über Kristiansand nach Stavanger führt. Die eigentliche Strecke der Sørlandsbane zweigt in Hokksund westlich von Drammen von der Randsfjordbane ab. Sie ist 528 km lang und auf der gesamten Länge elektrifiziert. Sie führt durch 189 Tunnel und über 490 Brücken. 121 Kilometer der Strecke sind für Geschwindigkeiten über 100 km/h zugelassen.

Die Sørlandsbane schließt dabei Teilstrecken der Drammenbane, der Randsfjordbane, der Bratsbergbane, der Arendalsbane, der Setesdalsbane, der Jærbane und der Flekkefjordbane ein. Alle diese Teilstrecken bis auf die Bratsbergbane wurden beim Bau in der ursprünglichen Gesamtstreckenführung in Schmalspur mit einer Spurweite von 1067 mm (Kapspur) errichtet und später auf 1435 mm (Normalspur) umgespurt.

Kopfbahnhof Kristiansand

Der Streckenbau dauerte viele Jahrzehnte: Oslo–Kongsberg wurde 1872, Kongsberg–Kristiansand zwischen 1920 und 1938 und Egersund–Stavanger 1878 gebaut. Das letzte Teilstück, Kristiansand-Sira, wurde nach zwanzigjähriger Bauzeit erst im März 1943 fertiggestellt.

Am 15. November 1950 ereignete sich im Gefälle zwischen den Bahnhöfen Hjuksebø und Holtsås eine schwere Frontalkollision zwischen einigen entlaufenen Güterwagen und einem Elektrotriebwagen. 14 Menschen starben.

  • Oslo V–Drammen, Drammenbanen, eröffnet am 7. Oktober 1872, Spurweite 1067 mm, Normalspur ab 1920
  • Drammen–Hokksund, Randsfjordbanen, eröffnet am 15. November 1866, Spurweite 1067 mm, Normalspur ab 1909
  • Hokksund–Kongsberg, ursprünglich Nebenstrecke der Randsfjordbanen, eröffnet am 9. November 1871, Spurweite 1067 mm, Normalspur ab 1909
  • Kongsberg–Hjuksebø, Verbindung zur Bratsbergbanen, eröffnet am 11. Februar 1920
  • Hjuksebø–Nordagutu, Teil der Bratsbergbanen, eröffnet am 11. Februar 1920
  • eigentliche Sørlandsbanen (die Bezeichnung wurde 1913 durch Beschluss des Storting festgelegt, zuvor wurde die Strecke in der Planungsphase und bei Baubeginn Vestlandsbanen genannt)
  • Grovane–Kristiansand, Setesdalbanen, Spurweite 1067 mm, Normalspur ab 14. Mai 1938
  • Neslandsvatn–Nelaug(–Arendal), Arendalsbanen, eröffnet am 10. November 1935
  • Tronviken–Moi–Egersund, Flekkefjordbanen, Spurweite 1067 mm, Normalspur ab 1. Mai 1944
  • Egersund–Stavanger, Jærbanen, eröffnet 1878, Spurweite 1067 mm, Normalspur ab 1. Mai 1944

Die Gesamtstrecke wurde während des Zweiten Weltkrieges unter der deutschen Besatzung fertiggestellt und am 1. Mai 1944 für den Normalbetrieb eröffnet. Die Strecke war wichtig für den Transport von Truppen und Kriegsmaterial. Über weite Strecken führt die Bahn durch küstenferne Gebiete und nicht entlang der dichter besiedelten Küste, wobei ein Teil der Küstenorte jedoch durch Zweigstrecken erschlossen wurde.

Streckenverlauf

[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Hokksund–Prestestranda

[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Ausgangspunkt der Bahnstrecke ist Hokksund im Tal der Drammenselva, wo sie von der Randsfjordbane südwestwärts in das Tal der Vestfosselva abzweigt. Am Nordufer des Eikeren entlang und über die Wasserscheide zum Lågen führt die Strecke nach Kongsberg. Dort bildet die Bahnstrecke eine ausgedehnte Talschleife, um, Saggrenda passierend, wieder westwärts zu gelangen. Dabei wird die Grenze zur Provinz Telemark und eine Wasserscheide am Heddalsvatnet überwunden. Während die Straße direkt nach Notodden führt, bildet die Strecke eine kleine Kehrschleife, ehe bei der Station Hjuksebø Heddalsvatnet an seinem Ostrand erreicht ist.

Östlich des Sees führt die Strecke südwärts, ehe bei Akkerhaugen in der früheren Kommune Sauherad die Saua bei ihrer Mündung in den Heddalsvatnet westwärts überbrückt wird. Weiter geht es nach Gvarv im Tal der Gvarvelva, das nach Bø (Telemark) südwärts Richtung Lunde am Straumen über seitliche Täler wieder verlassen wird. In Lunde führt eine Brücke über den Telemarkkanal. Die Strecke führt nach Prestestranda am Binnensee Toke, wobei die Kommunen Nome und Drangedal durchquert werden.

Verkehrsübernahme durch Go-Ahead

[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Nach einer Ausschreibung hat Go-Ahead mit dem Start des Trafikkpakke Sør (Sørlandsbanen, Jærbanen und Arendalsbanen) im Dezember 2019 den Verkehr auf der Strecke übernommen.

Ab 2028 sollen für den Fernverkehr auf dieser Strecke drei Einheiten der neuen Triebwagenzüge der Baureihe Type 79 zum Einsatz kommen.[7]

  • Roy Owen: Norwegian Railways – from Stephenson to high-speed. Balholm Press, Hitchin 1996, ISBN 0-9528069-0-8 (englisch).
Commons: Sørlandsbanen – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise

[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]
  1. Fahrplanänderungen der NSB ab 9. Dezember 2012
  2. 1 2 3 4 5 Keine offizielle Haltestelle, Haltestelle laut Vermerk im Streckenbuch
  3. Nytt sidespor tatt i bruk. In: WordPress.com. 15. Juni 2017, abgerufen am 16. Juni 2020 (norwegisch).
  4. Dag H. Nestegard: Nytt jernbanespor kutter 7 000 vogntog. Det nye sidesporet til Voss Water på Iveland i Aust-Agder gir god klima-effekt. 20.000 tonn CO2-utslipp fjernes årlig som følge av den nye linja, som ble tatt i bruk 15. juni. In: Internetauftritt Bane NOR. 15. Juni 2017, archiviert vom Original (nicht mehr online verfügbar) am 20. August 2017; abgerufen am 16. Juni 2020 (norwegisch).
  5. Jürg Streuli: Von der Schiene zurück auf die Straße – Norwegens Gütertransporteur Cargonet verdoppelt Transportpreis für Voss-Mineralwasser. In: Internetauftritt BusinessPortal Norwegen. Jutta Falkner Business Publishing, 2. September 2024, abgerufen am 13. Oktober 2025.
  6. Thor Bjerke, Finn Holom: Banedata 2004. Data om infrastrukturen til jernbanene i Norge. Hrsg.: Jernbaneverket, Norsk Jernbanemuseum und Norsk Jernbaneklubb Forskningsavdelingen. NJK Forskningsavdelingen, Hamar/Oslo 2004, ISBN 82-90286-28-7, S. 233–247, urn:nbn:no-nb_digibok_2011040708010 (norwegisch).
  7. Stadler wird Norwegens neue Fernverkehrszüge produzieren und liefern. In: bahnonline.ch. Abgerufen am 18. Februar 2023.