AMD-Chipsätze
Neben Prozessoren bietet AMD vor allem auch Chipsätze für diese Prozessoren an. Ursprünglich sah sich AMD nicht als Anbieter von Chipsätzen, hat aber zu bestimmten Zeitpunkten immer wieder eigene oder eingekaufte Chipsätze angeboten, um Mainboard-Herstellern den Übergang zu einer neuen Prozessorgeneration zu erleichtern und Lücken im Angebot von Chipsatzherstellern wie NVIDIA, VIA, SiS oder ULi zu überbrücken. Erst mit der Übernahme der Firma ATI Technologies integrierte AMD diese Chipsätze vollständig in das eigene Produktsortiment.
Inhaltsverzeichnis |
[Bearbeiten] Geschichte
[Bearbeiten] K6
Den Anfang machte der AMD-640, welcher für Sockel-7-CPUs geeignet war und den Verkauf des AMD K6 unterstützen sollte. Dieser Chipsatz war aber nur ein umgelabelter VIA Apollo VP2/97 und besitzt demzufolge auch dessen Ausstattungsmerkmale. Der als Southbridge angebotene AMD-645 war eine umgelabelte VT82C586B.
Eigentlich sollte dem AMD-640 noch ein Chipsatz mit 100 MHz FSB und AGP nachfolgen, um das Konzept des Super Sockel 7 für den AMD K6-2 zu unterstützen (bei dem Chipsatz hätte es sich wahrscheinlich um den VIA Apollo MVP3 gehandelt), aber dieser Chipsatz wurde nie auf den Markt gebracht.
[Bearbeiten] Athlon
Mit dem Beginn der K7-Generation (AMD Athlon) brachte AMD dann den AMD-750 (Codename: Irongate) auf den Markt, der aus der AMD-751 Northbridge und der AMD-756 Southbridge bestand. Allerdings wurde auch sehr häufig die VIA 82C686A als Southbridge eingesetzt, da diese besser ausgestattet war.
Der AMD-750 war sehr wichtig, da kein weiterer passender Chipsatz für das vom Alpha-Prozessor abgeleitete Busprotokoll EV6 des Athlons zur Verfügung stand. VIA Technologies hatte den KX133 noch nicht fertig und die anderen Hersteller warteten erstmal ab.
Mit dem Wechsel auf DDR-SDRAM und der Einführung des AMD Athlon MP brachte AMD dann noch die AMD-760 Serie auf den Markt. Diese bestand zum einen aus dem AMD-760 (AMD-761 Northbridge und AMD-766 Southbridge) für den AMD Athlon und AMD Duron sowie zum anderen aus den SMP-tauglichen Chipsätzen AMD-760 MP (AMD-762 Northbridge und AMD-766 Southbridge) und AMD-760 MPX (AMD-762 Northbridge und AMD-768 Southbridge) für den AMD Athlon MP. Allerdings wurde wiederum sehr häufig anstelle der AMD766 Southbridge die VIA 82C686B eingesetzt.
[Bearbeiten] Athlon 64
Und auch bei der Markteinführung des AMD Athlon 64 bzw. des AMD Opteron hatte AMD mit der AMD-8000 Serie wieder entsprechende Chipsätze parat, die den neuerlichen Plattformwechsel erleichtern sollte. Allerdings waren die Chipsatzhersteller diesmal deutlich schneller und so wurde die AMD-8000 Serie überwiegend auf Server- und Workstation-Mainboards verbaut.
Bei der AMD-8000 Serie setze AMD vollständig auf HyperTransport als Chipsatz-Verbindung und man kann daher auch nicht mehr wirklich von North- oder Southbridge sprechen, da es sich bei den einzelnen Chipsatz-Elementen lediglich um HyperTransport-Brückenchips (Tunnel) handelt, die je nach Anforderung kombiniert werden konnten. Folgende Chipsatz-Elemente sind vorhanden: AMD-8151 (HyperTransport AGP 3.0 Tunnel) , AMD-8132 (HyperTransport PCI-X 2.0 Tunnel), AMD-8131 (HyperTransport PCI-X 1.0 Tunnel) und AMD-8111 (HyperTransport I/O Hub). AMD-8151, AMD-8132 und AMD-8131 sind noch am ehesten mit der klassischen Northbridge vergleichbar, während AMD-8111 weitestgehend einer klassischen Southbridge entspricht.
Danach wurde es erst einmal still um Chipsätze aus dem Hause AMD. Aber dank der Übernahme der Firma ATI Technologies bekam AMD nun wieder ein komplettes Produkt-Programm für Chipsätze, einschließlich IGPs, in die Hand. Diese sind nun ein fester Bestandteil des AMD-Angebotes und sind vollständig in das eigene Produkt-Sortiment integriert worden. Während Produkte für die eigene Plattform teilweise umbenannt wurden, werden die Produkte für Intel-Plattformen weiterhin unter dem Markennamen ATI vermarktet. Neu- und Weiterentwicklungen wird es aber nur noch für die eigene Plattform geben.
Die ersten Chipsätze mit dem Namen AMD sind der AMD 580X CrossFire (ehemals ATI CrossFire Xpress 3200) und der AMD 480X CrossFire (ehemals ATI CrossFire Xpress 1600) die über PCI-Express verfügen und die Multi-GPU-Technik ATI Crossfire unterstützen. Als Southbridge kommt die nicht umbenannte ATI SB600 zum Einsatz.
[Bearbeiten] K10
Beginnend mit den Prozessoren der K10-Generation (z. B. AMD Opteron (K10), AMD Athlon X2, AMD Phenom) begann AMD, gesamte Serien an Chipsätzen vorzustellen. Die erste war die zur K8-Technologie abwärtskompatible AMD-7er-Chipsatz-Serie. Sie wurde im November 2007 vorgestellt.
Im März 2010 wurde mit dem 890GX das erste Modell der neuen AMD-800-Serie vorgestellt.
Am 1. Juni 2011 wurde mit dem 990FX das erste Modell der neuen AMD-900-Serie vorgestellt. Die 900 Serie ist voll kompatibel zu den AMD FX Prozessoren.
[Bearbeiten] Modellübersicht Northbridges
[Bearbeiten] PCI-Express-Chipsätze
Folgende AMD-Chipsätze benutzen den PCI-Express-Protokoll (PCIe) zur Signalübertragung von Peripheriegeräten mit dem Chipsatz und HyperTransport (HT) zur Verbindung des CPUs mit dem Northbridge.
Hinweis: Für Informationen über ältere Chipsätze bzw. nicht umbenannte Chipsätze von ATI Technologies siehe ATI Technologies!
| Codename | Modell | Erscheinungsdatum | Unterstützte Prozessoren | Fertigungsprozess (nm) | HT-Frequenz (MHz) | CrossFire-Unterstützung | PCIe-Lanes | Funktionen | Southbridge | NB-SB-Schnittstelle | Sonstiges |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| RD480 | AMD 480X | Oktober 2006 | Athlon 64, Sempron | 130 | 1000 HT 2.0 | x8+x8 | PCIe 1.0a | SB600, ULi-M1575, ATI SB450, ATI SB460 | A-Link Express II | Früher CrossFire Xpress 1600 | |
| RD570 | AMD 570X/550X | Juni 2007 | Phenom, Athlon 64, Sempron | 110 | 1000 HT 2.0 | x16+x8 | PCIe 1.0a | SB600 | A-Link Express II | Früher CrossFire Xpress 3100 | |
| RD580 | AMD 580X | Oktober 2006 | Phenom, Athlon 64, Sempron | 110 | 1000 HT 2.0 | x16+x16 | PCIe 1.0a | SB600 | A-Link Express II | Früher CrossFire Xpress 3200 | |
| RS690C | AMD 690V | Februar 2007 | Athlon 64, Sempron | 80 | 1000 HT 2.0 | Nein | 24 PCIe 1.1 | DirectX 9.0c IGP, AVIVO, VGA | SB600 | A-Link Express II | |
| RS690 | AMD 690G | Februar 2007 | Phenom, Athlon 64, Sempron | 80 | 1000 HT 2.0 | Nein | 24 PCIe 1.1 | DirectX 9.0c IGP, AVIVO, HDMI mit HDCP, DVI, VGA | SB600 | A-Link Express II | |
| RS690MC | AMD M690V | Februar 2007 | Turion 64 X2, Athlon 64 X2 mobile | 80 | 800 HT 2.0 | Nein | 16 PCIe 1.1 | DirectX 9.0c IGP, AVIVO, VGA | SB600 | A-Link Express II | Mobile Chipsatz Powerplay 7.0 |
| RS690T | AMD M690T | Februar 2007 | Turion 64 X2, Athlon 64 X2 mobile | 80 | 800 HT 2.0 | Nein | 24 PCIe 1.1 | DirectX 9.0c IGP, AVIVO, HDMI mit HDCP, DVI, VGA | SB600 | A-Link Express II | Mobile Chipsatz Powerplay 7.0 |
| RD790 | AMD 790FX | November 2007 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 2600 HT 3.0 | x16+x16 oder quad x8 | 42 PCIe 2.0 | SB600, SB750 | A-Link Express II | [1] | |
| RD780 | AMD 790X | November 2007 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 2600 HT 3.0 | x8+x8 | 26 PCIe 2.0 | SB600, SB700, SB750 | A-Link Express II | ||
| RX780 | AMD 770 | November 2007 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 2600 HT 3.0 | nein [A 1] | 26 PCIe 2.0 | SB600, SB700, SB710, SB750 | A-Link Express II | ||
| RS780 | AMD 780G | März 2008 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 55 | 2600 HT 3.0 | Ja | 26 PCIe 2.0 | DirectX 10.0 IGP, AVIVO, HDMI mit HDCP, DisplayPort mit DPCP, DVI, VGA | SB700, SB750 | A-Link Express II | |
| RS740 | AMD 740G | März 2008 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 55 | 1000 HT 2.0 | Nein | 26 PCIe 1.1 | DirectX 9 IGP, AVIVO, HMDI mit HDCP, DVI, VGA | SB600, SB700, SB750 | A-Link Express II | |
| RS780M | AMD M780G | Juni 2008 | Turion X2, Turion Ultra | 55 | 2600 HT 3.0 | Ja, PowerXpress AXIOM/MXM Module(s) | 26 PCIe 2.0 | DirectX 10.0 IGP, AVIVO, HDMI mit HDCP, DisplayPort mit DPCP, DVI, VGA | SB700 | A-Link Express II | Mobile Chipsatz, Puma Platform PowerXpress |
| RS780D | AMD 790GX | August 2008 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 55 | 2600 HT 3.0 | x8+x8 | 26 PCIe 2.0 | DirectX 10.0 IGP, AVIVO, HDMI mit HDCP, DisplayPort mit DPCP, DVI, VGA | SB750 | A-Link Express II | |
| RS780L | AMD 760G | Januar 2009 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 55 | 2600 HT 3.0 | Nein | 26 PCIe 2.0 | DirectX 10.0 IGP, AVIVO, DVI, VGA, (HDMI mit HDCP, DisplayPort mit DPCP) [A 2] | SB710 | A-Link Express II | |
| RS880 | AMD 785G | August 2009 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 55 | 2600 HT 3.0 | x8+x8 | 26 PCIe 2.0 | DirectX 10.1, AVIVO (UVD 2.0), DisplayPort, HDMI, DVI, VGA | SB710, SB750 | A-Link Express II | 11W Stromverbrauch, (500Mhz) (3W in PowerPlay) |
| RD870 | AMD 870 | 27. April 2010 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 2600 HT 3.0 | x8+x8 | 26 PCIe 2.0 | SB850 | A-Link Express III | 12,5 W TDP | |
| RS880D | AMD 880G | 27. April 2010 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 55 | 2600 HT 3.0 | x8+x8 | 26 PCIe 2.0 | DirectX 10.1, AVIVO (UVD 2.0), DisplayPort, HDMI, DVI, VGA | SB710, SB850 | A-Link Express III | 18 W TDP (560Mhz) |
| RS880P | AMD 890GX | 2. März 2010 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 55 | 2600 HT 3.0 | x8+x8 | 26 PCIe 2.0 | DirectX 10.1, AVIVO (UVD 2.0), DisplayPort, HDMI, DVI, VGA | SB850 | A-Link Express III | 25 W TDP (700Mhz) |
| RD890 | AMD 890FX | 27. April 2010 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 2600 HT 3.0 | x16+x16 oder quad x8 | 42 PCIe 2.0 | IOMMU 1.2 | SB850 | A-Link Express III | 19,6 W TDP |
| RD970 | AMD 970 | 1. Juni 2011 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 3200 HT 3.1 | x16+x16 oder quad x8 | IOMMU 1.2 | SB950 / SB920 | ATI Crossfire X | 13,6 W TDP | |
| RD990 | AMD 990X | 1. Juni 2011 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 3200 HT 3.1 | x16+x16 oder quad x8 | IOMMU 1.2 | SB950 | ATI Crossfire X, SLI | 14 W TDP | |
| RD990 | AMD 990FX | 1. Juni 2011 | Athlon 64, Phenom, Sempron | 65 | 3200 HT 3.1 | x16+x16 oder quad x8 | 42 PCIe 2.0 | IOMMU 1.2 | SB950 | ATI Crossfire X, SLI | 19,6 W TDP |
- ↑ CrossFire wird laut AMD vom Chipsatz nicht unterstützt. Es gibt jedoch einige Mainboards mit x16+x4 oder x8+x8 CrossFire Lanes.
- ↑ Der 760G unterstützt sowohl DisplayPort- als auch HDMI-Signale zur Video-Ausgabe, jedoch ist die Implementierung vom jeweiligen Mainboard abhängig.
[Bearbeiten] PCI-Chipsätze
Folgende AMD-Chipsätze benutzen den PCI-Bus zur Signalübertragung von Peripheriegeräten mit dem Chipsatz und den Front Side Bus (FSB) zur Verbindung des CPUs mit dem Northbridge.
| Codename | Modell | Erscheinungsdatum | Unterstützte Prozessoren | Fertigungsprozess (nm) | FSB-Frequenz (MHz) | Funktionen | Southbridge | NB-SB-Schnittstelle | Sonstiges |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| AMD-640 | AMD-640 | K6,K6-2, K6-3,K6-2+ (Super-Sockel 7) Cyrix 6x86, Cyrix MII | 100 | AMD-645 | Unter Lizenz von VIA (Apollo VP2/97) | ||||
| AMD-751 | AMD-750 | 1999 | Athlon, Duron (Slot A, Sockel A), Alpha 21264 | 100 | AGP 2x | AMD-756, VIA-VT82C686A | [2] | ||
| AMD-761 | AMD-760 | November 2000 | Athlon, Athlon XP, Duron (Sockel A), Alpha 21264 | 133 | AGP 4x | AMD-766, VIA-VT82C686B | DDR SDRAM | ||
| AMD-762 | AMD-760MP | Mai 2001 | Athlon MP | AGP 4x | AMD-766 | ||||
| AMD-760MPX | Mai 2001 | Athlon MP | AGP 4x, Physikalischer-ZZG | AMD-768 | [3] | ||||
| AMD-8111 | AMD-8000 series | April 2004 | Opteron | 800 (PCI-X) | Physikalischer-ZZG | AMD-8131, AMD-8132 |
[Bearbeiten] Modellübersicht Southbridges
| Modell | Fertigungsprozess (nm) | PATA-Anschlüsse | SATA-Anschlüsse | Unterstützte RAID-Modi | USB-Anbindungen | PCI-Anschlüsse | Ethernet | Audio | Sonstiges |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| AMD-645 | ? | 4x ATA-33 | – | – | – | ? | – | – | – |
| AMD-756 | ? | 4x ATA-66 | – | – | 4x USB 1.1 | ? | – | – | – |
| AMD-766 | ? | 4x ATA-100 | – | – | 4x USB 1.1 | ? | – | – | – |
| AMD-768 | ? | 4x ATA-100 | – | – | 4x USB 1.1 | 8 | – | AC97 | – |
| AMD-8111 | ? | 4x ATA-133 | – | – | 6x USB 2.0 | 8 | 1x 100 MBit | AC97 | – |
| AMD SB400 | ? | 2x ATA-133 | 4x SATA 1.5Gb/s | 0, 1 | 8x USB 2.0 | 7 | – | AC97 | – |
| AMD SB600 | 130 | 1x ATA-133 | 4x SATA 3Gb/s | 0, 1, 10 | 10x (USB 2.0 und USB 1.1 fähig) | 6 | – | HDA | – |
| AMD SB700 | 130 | 1x ATA-133 | 6x SATA 3Gb/s | 0, 1, 10 | 12x USB 2.0, 2 USB 1.1 | 6 | - | HDA | HyperFlash, eSATA, DASH 1.0 |
| AMD SB710 | 130 | 1x ATA-133 | 6x SATA 3Gb/s | 0, 1, 10 | 12x USB 2.0, 2 USB 1.1 | 6 | - | HDA | Advanced Clock Calibration (ACC), Super I/O, sonst wie SB700 |
| AMD SB750 | 130 | 1x ATA-133 | 6x SATA 3Gb/s | 0, 1, 5, 10 | 12x USB 2.0, 2 USB 1.1 | 6 | – | HDA | eSATA |
| AMD SB820 | 65 | - | 6x SATA 3Gb/s | 0, 1, 10 | 14x USB 2.0, 2 USB 1.1 | - | 1x 1GBit | HDA | - |
| AMD SB850 | 65 | - | 6x SATA 6Gb/s | 0, 1, 5, 10 | 14x USB 2.0, 2 USB 1.1 | ? | 1x 1GBit | HDA | 4W TDP, eSATA |
| AMD SB920 | 65 | - | 6x SATA 6Gb/s | 0, 1, 10 | 14x USB 2.0, 2 USB 1.1 | - | 1x 1GBit | HDA | - |
| AMD SB950 | 65 | - | 6x SATA 6Gb/s | 0, 1, 5, 10 | 14x USB 2.0, 2 USB 1.1 | - | 1x 1GBit | HDA | - |
[Bearbeiten] Siehe auch
[Bearbeiten] Weblinks
[Bearbeiten] Einzelnachweise
- ↑ Mit Unterstützung des AMD Quad FX Platform (FASN8), für Einzel- oder Dual-Sockel Mainboards mit NUMA, 720 pin FC-BGA mit 1.1 V.
- ↑ SDRAM-Produktfamilie "Irongate". Frühe Steppings beherrschten kein AGP 4x und beschränkten die Speicherbandbreite auf 100-MHz (SDRAM). Dieses Problem wurde mit dem "Super Bypass" korrigiert. Vgl. tomshardware.com.
- ↑ Aufgrund eines Fehlers mit dem integrierten USB-Controller wurden die ersten hergestellten Mainboards ohne USB header ausgeliefert. Die Hersteller legten PCI USB-Karten bei um den Mangel zu beheben. Dieses Problem wurde nach einer Aktualisierung des Chipsatzes behoben.
Prozessor-Generationen: AMD K5 | AMD K6 | AMD K7 | AMD K8/K8L | AMD K9 | AMD K10
Sonstige AMD-Entwicklungen: AMD64 | AMD LIVE! | AMD Quad FX | AMD-V | QuantiSpeed | Turbo Core
Bis AMD-K6-Generation: Am286 | Am386 | Am486 | 5x86 | K5 | K6 | K6-2 | K6-III
Athlon-Serie: Desktop: Athlon (K7), Athlon XP | Athlon 64, Athlon 64 FX | Athlon 64 X2, Athlon X2 Mobil: Athlon XP-M | Mobile Athlon 64 | Athlon 64 X2 | Athlon X2 Server: Athlon MP
Duron-Serie: Desktop: Duron Mobil: Mobile Duron Sempron-Serie: Desktop: Sempron (K7) | Sempron (K8) Mobil: Mobile Sempron
AMD K10-Serie: Desktop: Athlon X2 | Athlon II | Phenom | Phenom II Mobil: Athlon II X2 | Phenom II
Turion-Serie: Mobil: Turion 64 | Turion 64 X2 | Turion X2 | AMD Turion II
APUs: AMD A-, E-, C- und G-Serie
Opteron-Serie: Server: Opteron (K8) | Opteron (K9) | Opteron (K10)
Sonstige AMD-Prozessoren: Embedded: Geode | Alchemy | AMD Am29000 | AMD Embedded G-Serie
AMD-Chipsätze: 690-Serie | 700-Serie | 800-Serie | 900-Serie